پناهیان:

ولایت فقیه را باید به‌گونه‌ای تبیین کرد که غیرمعتقدان نیز جذب شوند

گروه استان ها - استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه عزاداری در مکتب تشیع سرچشمه قدرت و حیات جامعه اسلامی است، گفت: رهبر شهید همواره بر «عزاداری با معرفت» و نیز تبیین آثار و برکات ولایت فقیه برای عموم مردم تأکید داشتند.
کد خبر: ۱۲۲۳۳۵۵
تاریخ انتشار: ۰۷ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۰:۵۲ 28 May 2026

ولایت فقیه را باید به‌گونه‌ای تبیین کرد که غیرمعتقدان نیز جذب شوند

به گزارش خبرنگار تابناک از استان تهران، «حجت‌الاسلام علیرضا پناهیان» استاد حوزه و دانشگاه در مراسم یادبود شهدای خانوادهٔ قائد شهید و رهبر معظم انقلاب در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)، با اشاره به شباهت فضای این مراسم با مجلس عزاداری حضرت زینب (س) در شام اظهار کرد: همان‌گونه که اهل‌بیت (ع) پس از پایان دوران حماسه و اسارت، در دمشق مجلس عزاداری برای امام حسین (ع) برپا کردند، امروز نیز مردم ما در سوگ امام شهید خود، مسیر مقاومت و اشک را در پیش گرفته‌اند.

وی با بیان اینکه عزاداری در مکتب تشیع، سرآغاز پرواز و سرچشمه قدرت است، افزود: مردم ما در سه ماه اخیر با تکیه بر انرژی و عزتی که از همین سوگواری‌ها گرفته‌اند، در برابر دشواری‌ها ایستادگی کرده‌اند. این عزاداری‌ها تنها نشانه ماتم و اندوه نیست، بلکه عامل حفظ دین و ایجاد انگیزه برای مقاومت به شمار می‌رود.

حجت‌الاسلام پناهیان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تأکیدات مکرر رهبر شهید بر لزوم «عزاداری با معرفت»، تصریح کرد: ایشان همواره به ذاکران اهل‌بیت (ع) توصیه می‌کردند که حتی در شورترین بخش‌های مداحی نیز باید از واژه‌ها و مفاهیمی استفاده شود که معرفت‌افزا باشد. ما نیز وظیفه داریم همین الگو را در سوگواری‌های خود اجرا کنیم.

دهه ولایت؛ ابداع راهبردی رهبر شهید که مغفول ماند

خطیب برجسته همچنین با اشاره به فرا رسیدن «دهه ولایت» از عید قربان تا عید غدیر، این بازه زمانی را از ابداعات راهبردی رهبر شهید دانست و گفت: متأسفانه این توصیه مهم ایشان مبنی بر تبدیل دهه ولایت به فرصتی برای جشن‌های ولایی و تبیین مفاهیم عمیق آن، آن‌گونه که باید و شاید در جامعه اجرا نشده است.

وی با تأکید بر وجود جملات کلیدی و راهبردی از رهبر شهید که هنوز در عرصه علمی و عملی مورد توجه کافی قرار نگرفته‌اند، خواستار بازخوانی و اجرای دقیق‌تر این منظومه فکری توسط جامعه ولایت‌مدار شد.

حجت‌الاسلام پناهیان در ادامه خطاب به امام زمان (عج) اظهار کرد: ما همچنان داغداریم و امیدواریم با پایان یافتن این حماسه مقاومت، فرصتی فراهم شود تا بتوانیم در سوگ امام شهیدمان، حق عزاداری را به‌جا آوریم.

لزوم تجدیدنظر در تعلیم و تربیت و تبلیغات دینی به توصیه امام شهید

وی افزود: در تعلیم و تربیت، آموزش و پرورش و تبلیغات دینی باید تجدیدنظر کنیم، زیرا این موضوع مهم‌ترین عامل حیات جامعه اسلامی و امروز مهم‌ترین عامل بعثت امت اسلامی است. باید این توصیه صریح امام شهید را عملی کنیم.

حجت‌الاسلام پناهیان با اشاره به بیانات سال ۱۳۷۶ رهبر شهید ادامه داد: این سخن، یک بیان ساده و گذرا نیست، بلکه برخاسته از یک رویکرد ریشه‌دار است که پیش از انقلاب نیز در سیره و منش ایشان دیده می‌شد. ایشان حدود نیم‌قرن پیش در مشهد مقدس و در ارتباط با دانشجویان نیز چنین نگاهی را دنبال می‌کردند.

وی گفت: رهبر شهید در جمع مجلس خبرگان رهبری فرمودند اگر می‌خواهید نقش مردم در مسئله ولایت فقیه، نقشی عینی، عملی و حساس باشد، باید بخش سوم کار را جدی بگیرید؛ یعنی برای مردم تبیین کنید، جاذبه‌ها را بیان کنید و از اموری سخن بگویید که آنان را به شوق بیاورد.

استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه در تبلیغ برخی احکام دینی مانند حج، زکات و خمس نیز باید آثار و زیبایی‌های آن برای مردم تشریح شود، تصریح کرد: همان‌طور که برای حج، فلسفه و آثار آن را بیان می‌کنیم و حتی کسانی را که الزاماً معتقد به حج نیستند به شوق می‌آوریم، درباره ولایت فقیه نیز باید همین روش را در پیش گرفت؛ یعنی آثار و برکات آن را تبیین کنیم تا حتی غیرمعتقدان نیز به آن جذب شوند.

وی با انتقاد از محدود ماندن بحث ولایت در چارچوب‌های صرفاً کلامی و فقهی گفت: ما معمولاً در درس و بحث، از چگونگی اثبات ولایت فقیه یا ولایت ائمه (ع) از منظر اعتقادی و کلامی سخن می‌گوییم، اما رهبر شهید تأکید داشتند که باید آثار امامت و ولایت نیز بیان شود تا کسانی که حتی به امامت معتقد نیستند، به شوق آن نزدیک شوند.

حجت‌الاسلام پناهیان در ادامه با اشاره به تأثیر اجتماعی و انقلابی این رویکرد خاطرنشان کرد: همان صحنه‌ای که امام شهید ما با خون خود در خیابان‌ها جاری کرد، بسیاری از کسانی را که اساساً معتقد به ولایت فقیه نبودند، تحت تأثیر قرار داد و عزت را برای ایران احیا کرد.

وی با یادآوری برخی مباحث نظری پیش از انقلاب درباره «نظامات اسلامی» افزود: این سخن تازه‌ای نیست؛ پیش از انقلاب نیز شهید صدر و دیگران گفته بودند که باید نظامات اسلامی را به گونه‌ای برای مردم بیان کنیم که حتی غیرمعتقدان به اسلام هم به آن گرایش پیدا کنند. امام شهید ما نیز همین نگاه را سال‌ها پیش مطرح کرده بود.

حجت‌الاسلام پناهیان با اشاره به ضرورت پرداختن به آثار عملی نبوت و ولایت در جامعه اظهار کرد: متأسفانه در موضوع ولایت فقیه و شیوه حکمرانی ائمه اطهار (ع)، به‌ویژه امیرالمؤمنین (ع)، کم‌کاری شده است. ما کمتر کتابی داریم که شیوه حکمرانی حضرت علی (ع) را به‌گونه‌ای تبیین کند که حتی آزادگان عالم و پیروان سایر ادیان را به سمت این مدل حکمرانی مشتاق کند.

وی با بیان اینکه مباحث کلامی اسکلت و فونداسیون دین هستند، افزود: این مباحث در برابر طوفان‌ها و زلزله‌ها حافظ اعتقادات ماست، اما آنچه مردم را جذب می‌کند و به دین پناه می‌دهد، معماری و زیبایی این بناست. پناهیان در این‌باره به رویکرد مولوی در شعر اشاره کرد که به جای پرداختن به مبانی، بر آثار ولایت و آزادی‌بخشی آن تأکید داشته است.

استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به هدف انبیا و اولیای الهی برای تربیت امت‌ها گفت: پیامبر اکرم (ص) و امیرالمؤمنین (ع) به دنبال آن بودند که مردمی تربیت کنند که با یک اشاره، به تکلیف خود عمل کنند؛ همان‌طور که مردم ایران در حماسه‌های اخیر، ایمان بالغیب و یاری امام خود را به نمایش گذاشتند. وی تأکید کرد: باید امامت را به‌گونه‌ای توضیح دهیم که همه آزادگان جهان مشتاق شیوه حکمرانی امیرالمؤمنین (ع) شوند.

جمله کلیدی شهید نصرالله: «ما در برابر ولایت فقیه، آقای خودمان هستیم»

حجت‌الاسلام پناهیان در بخش دیگری از سخنان خود و با یادآوری خاطره‌ای از شهید سیدحسن نصرالله، به اهمیت تبیین جایگاه ولایت فقیه پرداخت و گفت: «شهید نصرالله» جمله‌ای کلیدی و ماندگار درباره ولایت فقیه داشت و فرمود: «ما در برابر ولایت فقیه، آقای خودمان هستیم».

وی در خطاب به کسانی که دغدغه ترویج احکامی مانند حجاب و نماز را دارند، تصریح کرد: به جای پرداختن صرف به احکام، باید آثار امامت و ولایت را توضیح داد. وقتی انسان بداند در پرتو ولایت به چه کرامتی می‌رسد، در او شور و شعف ایجاد می‌شود و خود به سمت دین و شناخت احکام الهی حرکت خواهد کرد.

حجت‌الاسلام پناهیان در پایان خاطرنشان کرد: عزتی که امروز مردم ایران از آن برخوردارند، نتیجه آموزش‌های عملی ولایت فقیه است و اکنون نوبت جامعه‌شناسان و اسلام‌شناسان است که این واقعیت‌های میدان‌دیده را تئوریزه کرده و به رشته تحریر درآورند.

انتهای پیام/

آخرین اخبار